Pixel pitch – i jak przestać go przewymiarowywać

Czym jest pixel pitch

Pixel pitch (rozstaw pikseli) to odległość między środkami dwóch sąsiednich pikseli, mierzona w milimetrach. W produkcie 1,5 mm środki pikseli są oddalone o 1,5 mm w obu kierunkach, co daje 444 444 pikseli na metr kwadratowy.

Zapisuje się go jako gołą liczbę – P1,5, 1,5 mm albo po prostu „1,5” – i to jedyna wartość, która decyduje, jak blisko może podejść widz, zanim obraz przestanie być obrazem, a stanie się siatką kropek. Wszystko inne w karcie katalogowej opisuje, jak dobrze produkt wykonuje swoją pracę. Pitch mówi, jaką pracę w ogóle może wykonać.

Pitch mierzy się od środka do środka, nie od krawędzi do krawędzi. Dwa produkty o tym samym pitchu mogą z bliska wyglądać zupełnie inaczej, zależnie od tego, jak rozmieszczone są w nim diody – o tym jest poradnik o technologiach LED.

Skąd te nieokrągłe liczby

Starsze produkty miały okrągłe pitche: 3 mm, 4 mm, 6 mm, 10 mm. Nowoczesne produkty fine pitch już nie – 0,9375, 1,25, 1,5625, 1,875. Wyglądają jak tolerancje produkcyjne, ale nimi nie są. To efekt specyfikacji pisanej od końca.

Producent zaczyna od dwóch decyzji: kabinet o szerokości 600 mm i ściana, która musi dokładnie trafić w określoną rozdzielczość. 600 mm podzielone przez 640 pikseli daje 0,9375. Podzielone przez 384 daje 1,5625. Pitch jest po prostu tym, co wychodzi z wyboru okrągłej liczby pikseli na kabinet – bo ściana, która trafia dokładnie w 3 840 × 2 160, jest warta więcej niż taka, która kończy się na 3 812 × 2 148.

Przy wycenie ma to znaczenie. Zaokrąglenie 1,5625 do „1,5” w specyfikacji to dokładnie ta drobna nieścisłość, która przy odbiorze zamienia się w spór – bo obiecana rozdzielczość nie będzie rozdzielczością ściany.

Pitch, rozmiar i rozdzielczość

Trzy wielkości – i dowolne dwie wyznaczają trzecią:

• Piksele na szerokość jednego kabinetu = szerokość kabinetu ÷ pitch. Kabinet 600 mm przy 1,25 mm ma 480 pikseli szerokości.
• Piksele na szerokość ściany = piksele na kabinet × liczba kabinetów w poziomie. 8 takich kabinetów obok siebie to 3 840 pikseli – dokładnie 4K.
• Szerokość ściany = szerokość kabinetu × liczba kabinetów w poziomie. Te 8 kabinetów ma razem 4 800 mm szerokości.

Dlatego sensowne pytanie rzadko brzmi tylko „jaki pitch?”. Brzmi: „jaki pitch, w jakim kabinecie, dla jakiej rozdzielczości, przy jakim rozmiarze?” – a odpowiedzią jest siatka całych kabinetów, bo pół kabinetu nie da się kupić.

Przeczytaj tę tabelę od drugiej strony, a stanie się metodą doboru: to ściana, którą da się zmieścić, decyduje o pitchu dającym 4K, a nie odwrotnie. Tak działa konfigurator, gdy zaczynasz od rozdzielczości: wybierasz 4K, a on podaje siatkę i mówi wprost, kiedy dany kabinet nie trafi w nią dokładnie.

Jak dobrać pitch

Uczciwa reguła kciuka: pojedynczych pikseli nie da się już rozróżnić od mniej więcej pitch × 3,4 metra. Wynika to z ostrości ludzkiego wzroku: jedna minuta kątowa to około 1/3438 radiana, więc pitch 1,5 mm znika przy około 5,2 m. Bliżej widz o dobrym wzroku wciąż dostrzeże strukturę; dalej fizycznie nie może.

Większość kart katalogowych podaje dużo mniejszą odległość – często pitch × 1, czasem pitch × 0,5 – i jest to wartość komfortu, a nie optyczna. Obie są przydatne, po prostu odpowiadają na różne pytania.

Pułapka przewymiarowania

Najczęstszy błąd w tej branży to wycenianie drobniejszego pitchu, niż potrzebuje pomieszczenie. I jest to błąd kosztowny, w sposób, który klient odkrywa dopiero później.

Zmniejszenie pitchu o połowę czterokrotnie zwiększa liczbę pikseli na metr kwadratowy. Cztery razy więcej diod, cztery razy więcej kanałów sterowników, cztery razy więcej danych, które musi przenieść karta odbiorcza. Cena nie rośnie czterokrotnie, ale rośnie bardziej, niż większość się spodziewa – i nie daje absolutnie nic, jeśli najbliższy widz stoi osiem metrów od ściany, bo z ośmiu metrów 2,5 i 1,2 wyglądają identycznie.

Specyfikację, której da się bronić, robisz tak: zmierz, jak blisko widz realnie podejdzie, podziel przez 3,4 i weź najbliższy pitch, który faktycznie jest w ofercie producentów. Jeśli z pomieszczenia wychodzi 1,9 mm, wyceń 1,875, a oszczędność przeznacz na jasność, lepszy procesor albo części zapasowe.

Wyjątkiem jest ściana, która będzie filmowana. Ścianę do broadcastu czy wirtualnej produkcji specyfikuje się pod obiektyw, nie pod oko – to zupełnie inne obliczenie, w którym liczą się rozdzielczość matrycy i odległość kamery.

Jak pitch wpływa na cenę

Produkty fine pitch wycenia się za kabinet, nie za metr kwadratowy – zmieniło się to wraz ze standaryzacją formatów kabinetów, a cena za metr kwadratowy przetrwała głównie w produktach zewnętrznych i rentalowych. Dla oferty oznacza to, że drobniejszy pitch podnosi nie tylko stawkę, ale też liczbę kabinetów, bo drobniejsze produkty zwykle mają mniejsze kabinety.

Te dwa efekty się nakładają, dlatego różnica między ofertą na 1,25 a ofertą na 1,5625 jest większa, niż sugeruje sama różnica pitchu. Oznacza to też, że zmiana pitchu nigdy nie jest edycją jednej pozycji w ofercie: zmienia się liczba kabinetów, karty odbiorcze, masa, moc i transport. To właśnie najmocniejszy argument za wyceną ściany z jej geometrii, a nie z komórki w arkuszu kalkulacyjnym.

Czego pitch nie mówi

Dwa produkty o tym samym pitchu mogą być zupełnie różnymi rzeczami. Pitch nic nie mówi o:

• Jasności. 600 nitów i 1 500 nitów – oba sprzedawane jako 1,5 mm, pierwsze do zwykłych wnętrz, drugie do nasłonecznionego lobby.
• Częstotliwości odświeżania. 1 920 Hz i 7 680 Hz wyglądają dla oka tak samo, a przez migawkę kamery zupełnie inaczej.
• Technologii LED. COB, MIP, IMD i SMD przy tym samym pitchu różnią się kontrastem, kątem widzenia, wytrzymałością i ceną.
• Skali szarości przy niskiej jasności. To parametr, który decyduje, czy przyciemniona ściana pokaże banding – i ten, który publikuje się najrzadziej.
• Serwisowaniu. Dostęp od przodu albo od tyłu decyduje, czy wymiana uszkodzonego modułu w ścianie zabudowanej we wnęce zajmie dziesięć minut, czy będzie wymagała rusztowania.

Specyfikacja, która podaje tylko pitch, jeszcze niczego nie wyspecyfikowała. Wskazała tylko przedział cenowy.